Dergi Çeyreği (Q1, Q2, Q3, Q4) Nedir? SJR ve JCR Farkı
Aynı dergi bir listede Q1, başka bir listede Q3 olabilir — ve ikisi de doğrudur. Çeyrek (quartile) tek bir ölçü değildir: SJR ve JCR farklı veri tabanlarına dayanır, CiteScore ayrı bir çeyrek üretir ve hepsi konu kategorisine göre değişir. Bu rehber çeyreğin ne söylediğini, neyi söylemediğini ve “Q1” iddiasını nasıl doğrulayacağınızı anlatır.
En az iki farklı çeyrek sistemi vardır
SJR çeyreği Scopus verisine, JCR çeyreği ise Web of Science verisine dayanır. Aynı dergi iki sistemde farklı çeyreklere düşebilir; çünkü hem atıf havuzu hem de derginin yerleştirildiği konu kategorisi farklıdır. Buna ek olarak Elsevier'in CiteScore göstergesi de kendi çeyreğini üretir.
Bu yüzden kaynağını yazmadan “dergi Q1” demek eksik bir ifadedir. Doğru cümle şudur: “X dergisi, 2024 SJR'de Y kategorisinde Q1'dir.” Dergi Doğrula çeyreği bu üç bilgiyle birlikte gösterir: hangi sistem, hangi yıl, hangi kategori.
Kategori seçimi sonucu değiştirir
Bir dergi birden fazla konu kategorisinde listelenebilir ve her kategoride farklı bir çeyrekte yer alabilir. Dar ve az dergili bir kategoride Q1 olmak, geniş ve rekabetçi bir kategoride Q1 olmakla aynı şey değildir.
Yayıncılar tanıtımda doğal olarak en iyi çeyreği öne çıkarır. Kendi değerlendirmenizi yaparken derginin sizin alanınıza karşılık gelen kategorideki çeyreğine bakın; kurumunuzun ölçütü de çoğu zaman belirli bir kategoriyi esas alır.
Bayat çeyrek tuzağı: liste gecikir, kapsam gecikmez
Çeyrek listeleri yılda bir yayımlanır. Bir dergi dizin kapsamından çıkarıldığında, yayımlanmış çeyrek listesi bir süre daha eski değeri taşımaya devam eder. Sonuç: dergi “Q2” görünür ama kaynak veri tabanı onu artık listelemez.
Bu, gönderim kararı verirken en yanıltıcı durumlardan biridir. Dergi Doğrula bu çelişkiyi ayrı bir sinyal olarak bildirir: “Bu dergi iyi bir çeyrekte görünüyor ancak kaynak veri tabanı onu ARTIK LİSTELEMİYOR.” Böyle bir uyarı varsa çeyreğe göre karar vermeyin.
Çeyreğin söylemediği şeyler
- Çeyrek, tek bir makalenin kalitesini ölçmez; derginin toplam atıf davranışını özetler.
- Çeyrek, hakem sürecinin titizliğini göstermez.
- Çeyrek, derginin kapsamının sizin çalışmanıza uyduğunu göstermez.
- Çeyrek, açık erişim ücreti (APC) hakkında hiçbir şey söylemez.
- Çeyrek, derginin gelecek yıl aynı yerde olacağını garanti etmez.
“Q1 dergi” ararken doğru yol
- 1. Alanınızdaki benzer çalışmaların gerçekte nerede yayımlandığına bakın — Dergi Bul bunu yapar.
- 2. Aday dergileri ISSN ile doğrulayın; çeyreği sistem, yıl ve kategoriyle birlikte not edin.
- 3. “Bayat çeyrek” uyarısı olan dergileri listeden çıkarın.
- 4. Kapsam uyumunu derginin amaç-kapsam metniyle karşılaştırın; çeyrek kapsam uyumunun yerini tutmaz.
- 5. Ücret, hakem süresi ve telif koşullarını çeyrekten bağımsız değerlendirin.
Derginin çeyreğini kaynağıyla görün
SJR ve CiteScore çeyrekleri, kategori ve bayat-çeyrek uyarısı bir arada. Dergi Doğrula'yı aç →