Tez ve Makalede Kaynakça Kontrolü Nasıl Yapılır?
Jüri üyeleri ve hakemler kaynakçaya sandığınızdan daha çok bakar: uydurma ya da özensiz bir kaynakça, çalışmanın tamamına duyulan güveni zedeler. Bu rehber, tez veya makalenizi teslim etmeden önce uygulayabileceğiniz eksiksiz bir kaynakça kontrol listesi sunar.
1. Gerçeklik kontrolü: her kaynak var mı?
Özellikle yazım sürecinde yapay zekâ desteği aldıysanız ilk adım bu olmalı. Her kaynağın gerçekten yayımlanmış olduğunu doğrulayın:
- DOI'si olan kaynaklarda DOI'yi çözün ve açılan kaydı künyeyle karşılaştırın.
- DOI'si olmayanlarda başlığı Google Scholar ve DergiPark'ta tırnak içinde aratın.
- Toplu kontrol için kaynakçanın tamamını kaynakcadogrula aracınayapıştırın — CrossRef, OpenAlex, PubMed ve Semantic Scholar'da otomatik taranır, şüpheli kayıtlar işaretlenir.
2. Atıf–kaynakça eşleşmesi
- Metinde atıf yapılan her çalışma kaynakçada olmalı; kaynakçadaki her kayıt metinde geçmeli.
- Yazar adları ve yıllar metin içi atıflarla kaynakça arasında birebir tutmalı (ör. metinde “2021”, kaynakçada “2022” olmamalı).
- Aynı yazarın aynı yıldaki birden çok çalışması 2023a, 2023b biçiminde ayrılmalı.
3. Biçim tutarlılığı
- Tüm kayıtlar tek bir stile (APA 7, Vancouver, IEEE, kurumunuzun şablonu…) uymalı — yarısı APA yarısı Vancouver olan kaynakça en sık görülen sorunlardan biridir.
- İtalik kullanımı (dergi adı, kitap başlığı, cilt no), noktalama ve yazar ayraçları tutarlı olmalı.
- Dergi adları ya hep açık ya hep standart kısaltmayla yazılmalı.
- Sayfa aralıklarında tutarlı tire kullanın (45–67) ve eksik cilt/sayı/sayfa bilgilerini tamamlayın.
4. Künye bütünlüğü
- Yazar adlarının yazımı (özellikle Türkçe karakterler) kaynağın orijinaliyle aynı olmalı.
- Çevrimiçi-önce yayımlanan makalelerde nihai cilt/sayfa bilgisi çıktıysa künyeyi güncelleyin.
- Web kaynaklarında bağlantıların hâlâ çalıştığını kontrol edin.
5. Teslim öncesi son kontrol listesi
- ☐ Tüm kaynaklar gerçeklik açısından doğrulandı (🔴/🟡 işaretliler elden geçirildi).
- ☐ DOI'ler çözülüyor ve doğru yayına gidiyor.
- ☐ Metin içi atıflar ile kaynakça birebir eşleşiyor.
- ☐ Tüm kayıtlar aynı stile göre biçimlendirildi.
- ☐ Alfabetik sıra (veya numaralı stillerde atıf sırası) doğru.
- ☐ Yazar adları, yıllar ve sayfa numaraları orijinal kayıtlarla uyumlu.
Bu süreci hızlandırmak
1. ve 3. adımları elle yapmak uzun kaynakçalarda saatler alabilir. kaynakcadogrula her kaynağı açık akademik veri tabanlarında doğrular, şüpheli ve doğrulanamayan kayıtları renk koduyla gösterir, doğrulanan künyeleri seçtiğiniz stile göre yeniden biçimlendirir ve sonuçları CSV raporu olarak indirmenize izin verir. Araç ücretsizdir ve kaynakça metniniz saklanmaz.