OJS Eklentisi: Dergi Editörleri İçin Kurulum ve Kullanım Rehberi
Derginiz Open Journal Systems (OJS 3.3, 3.4 ya da 3.5) kullanıyorsa, Kaynakça Doğrula eklentisiyle makale dosyasının kaynakçasını gönderiden çıkmadan kontrol edebilirsiniz. Dosyayı indirip yeniden yüklemeniz gerekmez, sonucun özeti de gönderiye editörler arası bir tartışma olarak yazılır. Bu yazıda kurulumu ve günlük kullanımı adım adım anlatıyoruz.
Başlamadan önce gerekenler
- OJS 3.3.x, 3.4.x ya da 3.5.x. Sürümünüzü OJS'de Yönetim → Sistem Bilgisi sayfasında görürsünüz. İki paket vardır: OJS 3.3 için (PHP 7.4–8.1) ve OJS 3.4 / 3.5 için (PHP 8.0 ve üstü); sürümünüze uyanı indirin. OJS 3.5'te eklenti, gönderiyi editör panosundan açınca iş akışının sol menüsünün en altında “Kaynakça Doğrula” olarak görünür; 3.3 ve 3.4'te ayrı bir sekmedir.
- PHP 7.4–8.1, HTTPS destekli cURL ve sunucudan dışarıya HTTPS erişimi. Barındırma firmanız bunu bilir.
- Site yöneticisi yetkisi. OJS'de eklenti paketi yüklemek site yöneticisi (Site Administrator) ister; dergi yöneticisi yükleyemez.
- Eklenti anahtarı. Anahtar dergi başına verilir ve
rvojs_ile başlar (aşağıda 1. adım). - Editörün site hesabı. Kontrolü açan her editörün kaynakcadogrula.com'da kendi üye hesabı olmalıdır.
Kurulum: dört adım
- Anahtarı isteyin. İletişim formundanya da üye girişi yaptıktan sonra Mesajlar'dan şunları yazın: dergi adı, OJS adresi, iletişim e-postası ve hakem önerilerini kullanacak editörün site hesabı e-postası. Anahtar size bir kez iletilir; kaybolursa eskisi iptal edilir, yenisi verilir.
- Paketi indirip yükleyin. Paketi OJS eklentisi sayfasındanindirin; .tar.gz dosyasını açmayın. OJS'de site yöneticisi olarak Ayarlar → Web Sitesi → Eklentiler → Yeni Eklenti Yükle yolunu izleyip dosyayı seçin. Kurulu bir sürümü güncellerken eklentinin satırındaki Yükselt'i kullanın; ayarlarınız korunur.
- Eklentiyi etkinleştirin. Yüklü Eklentiler → Genel Eklentileraltında “Kaynakça Doğrula (ReferenceVerify)” kutusunu işaretleyin.
- Ayarları girin. Eklentinin yanındaki Ayarlar'a tıklayın:
- Eklenti anahtarı: size verilen
rvojs_…anahtarı. - Başka ayar yoktur. Rapor türü her dosyada seçilir; özetler yalnız Sonucu al'a basınca eklenir.
- Eklenti anahtarı: size verilen
Günlük kullanım: bir gönderiyi kontrol etmek
- Gönderinin iş akışında Kaynakça Doğrula sekmesini açın. Sekmeyi dergi yöneticisi, editör, yayın editörü, atanmış alan editörü ve site yöneticisi görür; yazar, hakem ve yardımcılar görmez.
- Makale dosyaları aşamalarıyla listelenir: gönderim, değerlendirme, redaksiyon, yayıma hazırlık. Word (.docx, .doc), PDF ya da RTF dosyasının yanındaki üç düğmeden birine basın (50 MB'a kadar):
- Kaynakça kontrolü: kaynakçadaki her kaynak akademik kayıtlarla doğrulanır (uydurma, uyuşmayan, geri çekilmiş).
- Metin içi atıf: metindeki atıflar kaynakçayla ve atıf yapılan kaynağın iddiayı destekleyip desteklemediğiyle karşılaştırılır.
- Birleşik rapor: ikisi birlikte. Metinde anılmayanlar dahil tüm kaynaklar doğrulanır; metin içi atıflar ile kaynakça iki yönlü karşılaştırılır (kaynakçada karşılığı olmayan atıf, metinde anılmayan kaynak, yıl uyuşmazlığı); atıf iddiaları denetlenir.
- Site yeni sekmede, dosya yüklenmiş ve seçtiğiniz raporla açılır. Giriş yapmadıysanız önce giriş istenir. Kontrol tarayıcınızda çalışır ve rapor sitede görünür.
Sonucu OJS'ye yazmak (isteğe bağlı)
- Rapor bitince raporun altındaki Özeti OJS'ye gönder'e basın. Basmazsanız hiçbir şey gönderilmez.
- Özette yalnız sayılar ve en önemli beş sorun bulunur; makale metni, künyeler ya da kişisel veri gönderilmez.
- OJS'ye dönün. OJS 3.5'te Kaynakça Doğrula panelini açınca bekleyen özet sayısı ve dosyanın yanında “Özet bekliyor” etiketi görünür; OJS 3.3 ve 3.4'te doğrudan Sonucu al'a basın.
- Sonucu al'a basın. Özet, gönderiye yalnız atanmış editörlerin katıldığı bir tartışma olarak eklenir; yazar eklenmez. Alınmayan özetler 7 gün tutulur.
Raporu yazarla paylaşmak (isteğe bağlı)
- Raporun altındaki Yazarla paylaş bölümünde isterseniz makale başlığını ve dergi adını yazın.
- Yazarın göreceği metin'e tıklayıp metni okuyun: kaynakçanın tam durum listesi (doğrulanan, düzeltilmesi ya da kontrol edilmesi gereken, denetlenmeyen), düzeltme önerileri ve metin içi atıf tutarlılığı. Metnin sonunda her zaman “Bu rapor ReferenceVerify (Kaynakça Doğrula) ile hazırlanmıştır: https://referenceverify.com/” yazar.
- Onay kutusunu işaretleyip Yazarla paylaş'a basın. Basmazsanız yazara hiçbir şey gitmez.
- OJS'de Sonucu al'a basın. Rapor, yazarların da katıldığı bir tartışma olarak eklenir ve yazara OJS bildirimi gider. Bu özellik eklentinin 1.2.0 ya da üstü sürümünü ister; eski sürüm raporu yalnız editörlere ekler.
Hakem önerileri
Sekmedeki Hakem önerilerini göster, gönderinin başlığı, özeti ve yazar adlarıyla konuda yayın yapmış adayları listeler: ORCID, kurum, konudaki yayınlar ve son yayın yılı. Yazarla ortak yayın, aynı kurum ve geri çekilmiş eser gibi çıkar çatışması işaretleri gösterilir; işaretli adaylar listenin sonundadır. Kimse otomatik atanmaz. Bu özellik için anahtarın bağlı olduğu site hesabında editör araçları açık olmalıdır; dergi başına saatte en çok 30 arama yapılabilir.
Gizlilik
- Dosya OJS sunucusundan sitemize HTTPS ile, derginin anahtarıyla, şifreli ve tek kullanımlık bir aktarım olarak gider.
- Aktarım ilk açılışta silinir; açılmazsa en geç bir saat sonra kendiliğinden silinir.
- Kontrol editörün tarayıcısında yürür; makale kalıcı olarak saklanmaz.
- Özeti ve yazar raporunu yalnız dosyayı gönderen derginin anahtarı alabilir; ikisi de şifreli tutulur, OJS'ye yazılınca ya da en geç 7 gün sonra silinir.
Sorun giderme
- “Eklenti anahtarı henüz girilmemiş”: dergi yöneticisi anahtarı eklenti ayarlarına girmelidir.
- “Eklenti anahtarını kabul etmedi”: anahtar eksik ya da yanlış kopyalanmıştır; yeniden yapıştırın.
- “Bu eklenti anahtarı iptal edilmiş”: yeni anahtar için bize yazın.
- “Kaynakça Doğrula'ya ulaşılamadı”: OJS sunucusu dışarıya HTTPS ile çıkamıyor olabilir; barındırma firmanızdan erişimi açmasını isteyin.
- Dosya 50 MB'tan büyük: dosyayı indirip küçültün ya da kaynakçayı sitede yapıştırarak kontrol edin.
- Hakem önerileri kapalı: anahtarın bağlı olduğu hesapta editör araçları açık değildir; bize yazın.
Farklı bir gönderim sistemi kullanıyorsanız
Derginiz OJS değil de başka bir gönderim ya da makale yönetim sistemi kullanıyorsa hangisi olduğunu bize bildirin; o sistem için de benzer bir entegrasyon geliştirebiliriz. O zamana kadar dosyayı indirip kaynakça kontrolüne ya da Atıf Doğrula'ya yükleyebilirsiniz. Hata, eksik ya da önerilerinizi Mesajlar'dan anında, ayrıntılı olarak e-postayla iletebilirsiniz.